Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες ιατρικών επισκέψεων παγκοσμίως, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες. Προκαλούνται κυρίως από ιούς (όπως οι ρινοϊοί, οι ιοί της γρίπης, ο RSV και ο SARS-CoV-2) και λιγότερο συχνά από βακτήρια (όπως ο πνευμονιόκοκκος και ο στρεπτόκοκκος).
Ανάλογα με το σημείο της προσβολής, οι λοιμώξεις διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες:
Λοιμώξεις Ανώτερου Αναπνευστικού:
Κοινό κρυολόγημα και φαρυγγίτιδα: Χαρακτηρίζονται από ρινική συμφόρηση (μπούκωμα), καταρροή, πονόλαιμο, φτέρνισμα και χαμηλό πυρετό (δέκατα).
Παραρρινοκολπίτιδα (ιγμορίτιδα) και μέση ωτίτιδα: Αποτελούν συχνά επιπλοκές ενός αρχικού κρυολογήματος λόγω συσσώρευσης εκκρίσεων.
Λαρυγγίτιδα: Συνοδεύεται από βραχνάδα ή απώλεια φωνής και χαρακτηριστικό ξηρό βήχα.
Λοιμώξεις Κατώτερου Αναπνευστικού:
Οξεία βρογχίτιδα: Προσβάλλει τους βρόγχους και κύριο σύμπτωμα είναι ο έντονος βήχας (αρχικά ξηρός, στη συνέχεια παραγωγικός με φλέγματα).
Πνευμονία: Προσβάλλει τους πνεύμονες (κυψελίδες) και αποτελεί σοβαρότερη κατάσταση. Εκδηλώνεται συνήθως με υψηλό πυρετό, ρίγος, παραγωγικό βήχα, πόνο στο στήθος κατά την αναπνοή και δύσπνοια.
Η μετάδοση γίνεται αερογενώς μέσω σταγονιδίων που εκπέμπονται με τον βήχα, το φτέρνισμα ή την ομιλία, καθώς και μέσω επαφής με μολυσμένες επιφάνειες και στη συνέχεια με τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα.
Τα κυριότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Βήχα και πονόλαιμο
Ρινική καταρροή ή συμφόρηση
Πυρετό ή δέκατα
Γενική καταβολή, πονοκέφαλο και μυαλγίες (μυϊκούς πόνους)
Δυσκολία στην αναπνοή σε πιο βαριές μορφές
Η πλειονότητα των λοιμώξεων του αναπνευστικού είναι ιογενούς αιτιολογίας, γεγονός που σημαίνει ότι τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία αποτελεσματικότητα και δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς σαφή ιατρική οδηγία.
Υποστηρικτική αγωγή: Ανάπαυση, επαρκής ενυδάτωση (νερό, ζεστά ροφήματα), αναλγητικά/αντιπυρετικά για την ανακούφιση του πόνου και του πυρετού, και ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό.
Βακτηριακές λοιμώξεις: Εάν διαγνωστεί βακτηριακή λοίμωξη (π.χ. στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα ή βακτηριακή πνευμονία), ο ιατρός συνταγογραφεί την κατάλληλη αντιβιοτική θεραπεία.
Μέτρα πρόληψης:
Τακτικό και σχολαστικό πλύσιμο των χεριών.
Κάλυψη του στόματος και της μύτης με τον αγκώνα ή χαρτομάντιλο κατά τον βήχα.
Καλός αερισμός των κλειστών χώρων.
Ετήσιος εμβολιασμός (έναντι της γρίπης, του πνευμονιοκόκκου και του COVID-19), ιδιαίτερα για άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή με χρόνια νοσήματα.
Συνιστάται άμεση εξέταση από γιατρό όταν εμφανίζονται:
Δύσπνοια ή πόνος στο στήθος κατά την αναπνοή
Υψηλός πυρετός που διαρκεί περισσότερο από 3–4 ημέρες ή επανεμφανίζεται μετά από αρχική βελτίωση
Έντονη υπνηλία, σύγχυση ή ζάλη
Αιμόπτυση (αίμα στα πτύελα)
Συμπτώματα σε άτομα υψηλού κινδύνου (βρέφη, ηλικιωμένοι, ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς)
